Pleśniawki – czym są i jak je leczyć?

Pleśniawki jamy ustnej — zwane także kandydozą jamy— to stan, w którym grzyb Candida albicans rozrasta się na wyściółce jamy ustnej. Candida jest organizmem bytującym naturalnie w jamie ustnej, ale przy sprzyjających dla niego okolicznościach, może przerastać i powodować uprzykrzające życie objawy.

Pleśniawki jamy ustnej odpowiedzialne są za powstawanie kremowo-białych zmian, zwykle na języku lub wewnętrznej stronie policzków. Czasami pleśniawki mogą rozprzestrzeniać się na podniebienie, dziąsła lub migdałki lub tylną część gardła. Chociaż pleśniawka jamy ustnej może dotknąć każdego, jest bardziej prawdopodobne, że wystąpi u niemowląt i osób starszych, ponieważ mają one obniżoną odporność. Dodatkowo osoby z osłabionym układem odpornościowym lub pewnymi schorzeniami; lub osoby przyjmujące określone leki również narażone są na rozwój kandydozy. W przypadku zdrowego organizmu, kandydoza nam nie grozi.

Po czym rozpoznać zakażenie grzybicze gardła?

Początkowo objawy kandydozy mogą być prawie nie zauważalne. Z czasem stają się coraz łatwiej rozpoznawalne.

Objawy te obejmują:

Kremowobiałe zmiany na języku, wewnętrznej stronie policzków, a czasem na podniebieniu, dziąsłach i migdałkach
Lekko wypukłe zmiany o wyglądzie przypominającym twaróg
Zaczerwienienie, pieczenie lub bolesność miejscowa języka, podniebienia czy wewnętrznej strony policzków, które mogą być na tyle poważne, że mogą powodować trudności w jedzeniu lub połykaniu
Niewielkie krwawienie w momencie pocierania lub zeskrobywania zmian
Pękanie i zaczerwienienie w kącikach ust
Utrata smaku
Zaczerwienienie, podrażnienie i ból pod protezami zębowymi (protezowe zapalenie jamy ustnej)

W ciężkich przypadkach, zwykle związanych z rakiem lub osłabionym układem odpornościowym spowodowanym przez HIV/AIDS, zmiany mogą rozprzestrzeniać się w dół do przełyku .W takim przypadku mogą wystąpić trudności w połykaniu i ból lub uczucie, utknięcia jedzenia w gardle.

Niemowlęta i matki karmiące piersią

Oprócz charakterystycznych białych zmian w jamie ustnej, niemowlęta mogą mieć problemy z karmieniem lub być wybredne i drażliwe. Podczas karmienia piersią mogą przenosić infekcję na matkę podczas karmienia piersią. Analogicznie piersi matki zakażonej Candidą stają się przyczyną zakażenia jamy ustnej dziecka.

Charakterystyczne objawy kandydozy piersi

Niezwykle czerwone, wrażliwe, popękane lub swędzące sutki
Błyszcząca lub łuszcząca się skóra na ciemniejszym, okrągłym obszarze wokół brodawki (otoczki)
Silny ból podczas karmienia lub bolesne brodawki między karmieniami
Kłujące bóle głęboko w piersi

W każdym z powyższych przypadków należy skonsultować się z lekarzem celem podjęcia leczenia.

Czynniki ryzyka rozwoju kandydozy

Osłabiona odporność niezależnie od jej przyczyny
Cukrzyca. Ślina może zawierać duże ilości cukru, który sprzyja rozwojowi Candida.
Infekcje drożdżakowe pochwy. Infekcje drożdżakowe pochwy są wywoływane przez ten sam grzyb, który powoduje pleśniawki. W trakcie porodu możliwym jest zakażenie dziecka i wtórne przeniesienie kandydozy na piersi kobiety
Leki. Leki takie jak prednizon, wziewne kortykosteroidy lub antybiotyki, które zaburzają naturalną równowagę mikroorganizmów w organizmie, mogą zwiększać ryzyko pleśniawki.
Inne stany jamy ustnej. Noszenie protez zębowych, zwłaszcza protez górnych, lub stany powodujące suchość w jamie ustnej mogą zwiększać ryzyko pleśniawki.

Czy kandydoza jest groźna

Nieleczona pleśniawka jamy ustnej może prowadzić do poważniejszych ogólnoustrojowych infekcji Candida. Jeśli masz osłabiony układ odpornościowy, pleśniawki mogą rozprzestrzenić się na twój przełyk i inne części ciała.

Zapobieganie

Jak zmniejszać ryzyko rozwoju infekcji Candida:

Jeśli używasz inhalatora z kortykosteroidami, pamiętaj o wypłukaniu ust wodą lub umyciu zębów po zażyciu leku.
Szczotkuj zęby co najmniej dwa razy dziennie i nitkuj zęby codziennie lub tak często, jak zaleci to dentysta.
Jeśli nosisz protezę zdejmuj ją na noc. Upewnij się, że protezy są dobrze dopasowane i nie powodują podrażnień. Utrzymuj codzienną higienę protez zębowych.
Regularnie odwiedzaj swojego dentystę, zwłaszcza jeśli masz cukrzycę.
Uważaj, co jesz. Spróbuj ograniczyć ilość spożywanych pokarmów zawierających cukier. Mogą one sprzyjać rozwojowi Candida.
Utrzymuj dobrą kontrolę poziomu cukru we krwi, jeśli masz cukrzycę. Dobrze kontrolowany poziom cukru we krwi może zmniejszyć ilość cukru w ślinie
Lecz suchość w ustach. Zapytaj swojego lekarza o sposoby unikania lub leczenia suchości w jamie ustnej.

Leczenie

Kandydozę leczymy lekami przeciwgrzybiczymi przyjmowanymi przez 10–14 dni. W zależności od wieku pacjenta i przyczyny, leki mogą mieć postać płynów lub żeli (leki do stosowania miejscowego), tabletek w leczeniu ogólnoustrojowym. Wszystkie leki przeciwgrzybicze wydawane są z przepisu lekarza. Leki te zwykle nie powodują skutków ubocznych, chociaż u niektórych osób mogą wystąpić nudności, biegunka, wzdęcia brzucha i ból.

Żródła: